Bệnh phó thương hàn trên lợn – (Salmonellosis)

I. Nguyên nhân.

– Do vi khuẩn Salmonella chloleraesuis và Salmonella Typhisuis gây nên.

Vi khuẩn lây nhiễm chủ yếu qua đường tiêu hoá, khi sử dụng thức ăn, nước uống đã nhiễm khuẩn.
– Do lây từ lợn mẹ sang lợn con. Khi gặp các điều kiện bất lợi cho cơ thể như thời tiết thay đổi, sức đề kháng cơ thể giảm, kế phát bệnh, ký sinh trùng, bệnh truyền nhiễm … Hoặc do lợn mẹ trước đây đã bị bệnh phó thương hàn đã điều trị khỏi, nhưng mầm bệnh vẫn còn trong cơ thể khi có thai truyền bệnh cho lợn con.

 vi khuẩn Salmonella chloleraesuis
vi khuẩn Salmonella chloleraesuis

II. Triệu chứng bệnh thương hàn trên lợn
– Bệnh thường gặp ở lợn con từ 20 ngày đến 3 tháng tuổi. Lợn có triệu chứng bú ít, giảm ăn hoặc không ăn, uống nhiều nước lạnh, ăn rau, gặm tường, lông xù, nổi da gà, màu da trắng nhạt, đứng run run như bị sốt rét, sờ tai lúc đầu thấy nóng hơn bình thường về sau thấy tai lạnh do cơ thể sốt cao, kiểm tra nhiệt độ thấy sốt cao 40 – 410C về sau 2 – 3 ngày nhiệt độ giảm còn 39 – 400C.

Lợn tiêu chảy phân màu vàng có lẫn màng nhày của ruột bong tróc ra
Lợn tiêu chảy phân màu vàng có lẫn màng nhày của ruột bong tróc ra
Lợn tiêu chảy phân màu vàng
Lợn tiêu chảy phân màu vàng
Lợn tiêu chảy phân màu vàng
Lợn tiêu chảy phân màu vàng

Phân lúc đầu táo, màu đen có màng nhày sau 1 – 3 ngày phân lỏng màu đen thối khắm do bị bong niêm mạc ruột và theo phân ra ngoài, lợn nôn mửa. Sau 4 – 6 ngày thấy rìa tai, góc tai tím đỏ xuất huyết. Sau đó lan sang xuất huyết ở 4 chân, ria bụng, da mũi … về sau con vật ho, khó thở, suy nhược, tim đập yếu rồi chết.
Trường hợp mãn tính con vật ỉa chảy, xen kẽ đi táo, thường phân lỏng vàng và rất thối, đi tháo kéo theo niêm mạc (nếu có con chết mổ khám để phân biệt với bệnh dịch tả). ở heo nái thương bị xẩy thai khoảng 1 tháng trước khi đẻ hoặc heo cọn chết khi sinh, sót nhau, viêm tử cung.

III. Bệnh tích
Niêm mạc ruột viêm loét, hoại tử, có bựa vàng phủ ngoài vết loét, có các nốt lở loét, có gờ quanh van hồi manh tràng, hạch ruột sưng, bao tim xoang bụng có nước vàng, lách sưng xuất huyết rìa ngoài, túi mật căng đầy mật.

Xuất huyết điểm trên phổi
Xuất huyết điểm trên phổi

Phổi viêm nhiều đám gan hoá

Thận sung huyết
Thận sung huyết
Ruột già xuất huyết, ruột non nhạt màu
Ruột già xuất huyết, ruột non nhạt màu

Xuất huyết đám hạch lâm ba màng treo ruột,

Manh tràng bị loét hình cúc áo
Manh tràng bị loét hình cúc áo

IV. Chuẩn đoán phân biệt
– Phân biệt với bệnh tụ huyết trùng. Bệnh này cũng sốt cao , sốt cao hơn khoảng khoảng (41 – 420C) niêm mạc mắt đỏ hơn, thở nhiều, sờ da thấy nóng nhưng không bị xuất huyết tụ máu như ở bệnh phó thương hàn. Mũi và miệng chảy nhiều nước. Điều trị bằng kháng sinh như Streptomycin, Kanamycin, Oxytetracyclin, Gentamycin, Enrofloxacin … bệnh sẽ giảm và khỏi sau 2 -3 ngày ( vì bệnh THT rất dễ bị kháng sinh tiêu diệt)
– Bệnh tiêu chảy phân trắng:
+ Do virus viêm dạ dày cũng nôn nhưng sốt nhẹ hơn, lây nhanh hơn khó điều trị hơn. Nhưng không xuất huyết ở rìa tai, mõm chân, da bụng.
+ Do E.coli không sốt dùng kháng sinh điều trị sẽ khỏi sau 2 – 3 ngày.
+ Do cầu trùng ruột non phân màu vàng ít niêm mạc, sốt nhẹ, môi trường ẩm ướt thì lây lan nhanh.
– Bệnh cúm lợn do vi khuẩn, lợn thở nhiều, thở thóp bụng ho, sốt liên tục 40 – 410C tiêm TYLOSIN hoặc TIAMULIN bệnh sẽ giảm hoặc khỏi sau 2-3 ngày tiêm.
– Đặc biệt cần phân biệt với bệnh dịch tả vì hai bệnh này có triệu chứng lâm sàng giống nhau nhưng bệnh dịch tả không điều trị được bằng kháng sinh. Bệnh dịch tả cũng sốt cao, phân khô, da lạnh, xuất huyết ngoài da. Nhưng khi dùng kháng sinh Enrofloxacin, Flumequin, Colistine, Flophenicol, Amoxicillin bệnh không giảm. Bệnh phó thương hàn thường rất hay ghép với bệnh dịch tả.

V. Phòng & trị bệnh thương hàn trên lợn

i) Phòng bệnh
– Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, không nên nuôi lợn nái đã bị bệnh phó thưuơng hàn nhưng đã chữa khỏi ở giai đoạn hậu bị để làm giống.
– Khi trong chuồng có con bị bệnh phải cách ly điều trị con bệnh và cả những con chưa bị bệnh phải dùng kháng sinh đặc trị và dùng sớm.
– Phun thuốc sát trùng định kỳ.
– Phòng bằng vắc-xin, thông thường tiêm cho lợn con lúc 21 ngày tuổi và tiêm nhắc lại sau 1 tháng. Nhưng đối với những vùng lợn hay bị bệnh phó thương hàn (vùng không an toàn bệnh phó thương hàn), hoặc đối với lợn siêu nạc thì có thể tiêm vacxin sớm hơn lúc 10 – 15 ngày tuổi. Đối với lợn nái tiêm trước khi phối giống hoặc trước khi sinh 20 – 30 ngày .

ii) Điều trị
Bệnh phó thương hàn có triệu chứng rất giống với bệnh dịch tả và thường ghép với bệnh dịch tả. Nên cần làm tốt vắc-xin phòng bệnh
Thuốc kháng sinh đặc trị và có hiệu quả với vi khuẩn salmonella gây bệnh phó thương hàn bao gồm:
Flumequin, Colistine, Amoxicillin+Colistine, Flophenicol, Enrofloxacin+Colistin, Ampicillin+Colistine, Oxytetramycin, Ceftiofur….

Trợ sức trợ lực bằng Gluco C

Hạ sốt: Paracetamol hoặc ketoprofen.

Share This Post

Post Comment