Bệnh Suyễn trên lợn – Mycoplasma hyopneumoniae

I. Nguyên nhân bệnh suyễn lợn

Nguyên nhân do Mycoplasma hyopneumoniae gây ra. Đây là thực thể hữu cơ trung gian giữa virus và vi khuẩn. Mycoplasma hyopneumoniae ký sinh ngoại bào với cấu tạo không có màng tế bào mà chỉ có màng nguyên sinh chất và bộ gen bao gồm cả ADN và ARN nên hình dạng biến đổi rất linh hoạt. Mycoplasma hyopneumoniae rất dễ bị tiêu hủy bởi các chất sát trùng thông thường hay ở nhiệt độ 45-550C trong vòng 15 phút. Ngoài ra, tất cả các loài Mycoplasma đều đề kháng với penicillin (nhóm kháng sinh tác động vào tế bào thông qua màng tế bào).

Mầm bệnh phát triển rất tốt trong môi trường ẩm ướt, vệ sinh kém và trên những cơ thể có sức đề kháng thấp nên tỷ lệ bệnh thường cao hơn vào mùa xuân và mùa đông, vào lúc thời tiết thay đổi.

Mầm bệnh có thể di chuyển trong không khí với khoảng cách 3 – 3,5 km.

Độ tuổi nhiễm bệnh là lợn con ở giai đoạn sau cai sữa và lợn choai (đặc biệt là lợn giai đoạn 7 tuần tuổi trở lên).

II. Truyền lây & cơ chế gây bệnh suyễn lợn

Bệnh suyễn lợn có thể truyền từ mẹ cho con, lây nhiễm qua tiếp xúc, qua không khí, dụng cụ, trang thiết bị vấy nhiễm, qua con người và động vật hoang dã.

Bụi và các khí độc chuồng nuôi gây kích ứng đường hô hấp, dẫn đến tăng mẫn cảm với Mycoplasma hyopneumoniae.

Mycoplasma hyopneumoniae khi xâm nhập vào cơ thể, nó bám vào lông nhung đường hô hấp và phá huỷ lớp lông nhung đường hô hấp (tác dụng giữ bụi và ngăn cản mầm bệnh đi sâu vào đường hô hấp), làm suy yếu hệ thống phòng vệ màng nhày – lông nhung, mở đường và tạo cơ hội cho các mầm bệnh đường hô hấp khác bội nhiễm như: Pasterella multocida (Tụ huyết trùng), APP – (Viêm phổi dính sườn), Haemophillus parasuis (Glasser’s), Bordertella bronchiseptica (Viêm teo mũi truyền nhiễm), Streptococcus suis (Bệnh liên cầu), PRRS (Tai xanh) và PCV2 (Circo) xâm nhập và tấn công gây bệnh hô hấp phức hợp (PRDC), làm tăng tỷ lệ lợn chết và loại thải.

III. Triệu chứng & Bệnh tích suyễn lợn

i) Triệu chứng

Giai đoạn khởi đầu xuất hiện ho khan, khó thở kèm theo sốt hoặc không ở lợn sau cai sữa 2 tuần, tiến triển dần và thường thấy trầm trọng ở lợn từ 12 – 14 tuần. Tỷ lệ nhiễm bệnh cao nhưng tỷ lệ chết thấp.

Triệu chứng ho có thể xuất hiện kéo dài vài tuần đến vài tháng, trong khi đó có một số con lại ít ho hoặc không ho. Và thường ho vào chiều tối và sáng sớm là những thời điểm nhiệt độ lạnh hơn bình thường.

Lợn bị suyễn có dịch chảy ở mũi
Lợn bị suyễn có dịch chảy ở mũi

Đối với những trại chăn nuôi nhiều bụi, vệ sinh và thông thoáng chuồng nuôi kém (tích tụ nhiều khí độc NH3, H2S…), bội nhiễm vi khuẩn kế phát… thường làm lợn ho nặng hơn, nhất là ở lợn thịt và vỗ béo.

Lợn thở khó, thở thể bụng và có tư thế giống chó ngồi.
Lợn thở khó, thở thể bụng và có tư thế giống chó ngồi.

Bệnh suyễn thường làm lợn kém ăn, tăng trưởng chậm, giảm hiệu quả sử dụng thức ăn lớn, tăng tỷ lệ còi cọc và chết sau cai sữa và làm lợn không đồng đều.

ii) Bệnh tích

Phổi viêm đối xứng ở thuỳ đỉnh và thuỳ tim, có đường ranh giới rõ ràng giữa phần viêm và không viêm.

Thể cấp tính thấy viêm phổi cata, có những vùng gan hoá đối xứng, trong lòng phế quản có nhiều dịch.

Thể mãn tính: Phổi nhục hoá đặc, cứng, sậm màu như màu thịt. Sau khoảng 10 – 30 ngày vùng nhục hoá bị chuyển màu vàng hoặc xám rất cứng giống như tuỵ tạng.

Phổi bị viêm, nhục hóa (gần như màu thịt)
Phổi bị viêm, nhục hóa (gần như màu thịt)
Phổi bị viêm, nhục hóa (gần như màu thịt)
Phổi bị viêm, nhục hóa (gần như màu thịt)
Viêm phổi đối xứng, gan hóa
Viêm phổi đối xứng, gan hóa
Viêm phổi đối xứng, gan hóa
Viêm phổi đối xứng, gan hóa
Viêm phổi đối xứng, gan hóa
Viêm phổi đối xứng, gan hóa

IV. Chẩn đoán

Phân biệt ho do Mycoplasma hyopneumoniae và ho do các nguyên nhân chính  khác?

Ho do Mycoplasma Ho do viêm phổi dính sườn (APP) Ho do giun sán Ho do chăm sóc quản lý
– Thường ho vào sáng sớm hay chiều tối muộn (nếu bệnh nặng, ho liên tục cả ngày).

– Ban đầu ho khan, ho từng tiếng 1. Sau đó ho liên tục từng chuỗi, từng hồi dài.

– Lúc ho, lợn thóp bụng để thở (vừa thở khò khè, vừa ho từng tràng dài).

– Ở thể cấp tính, khoảng cách giữa các lần ho ngắn, khoảng 1-3 cái/lần, khi ho con vật đau đớn.

– Thể mãn tính, lợn ho nhiều vào ban đêm, lợn khó thở, ngồi thở kiểu chó.

– Lợn ho thường xuyên, ho nặng khi có kích thích, lúc vận chuyển hoặc khi thời tiết thay đổi lợn cũng ho.

– Khi ho nước mũi liên tục chảy ra và có cảm giác như muốn khạc vật vướng trong cổ họng.

– Thường do các nguyên nhân như chất độn chuồng quá nhiều bụi, thông thoáng chuồng nuôi không tốt dẫn đến nồng độ amoniac tăng cao, những lợn gần giàn mát → ho do quá lạnh.

– Các biểu hiện thường không rõ ràng cụ thể mà tùy thuộc vào mỗi nguyên nhân.

– Lợn thường có hiện tượng ho sinh lý kéo dài dai dẳng cả ngày.

– Lợn ngừng ho khi ta điều chỉnh lại cách chăm sóc, quản lý.

V. Phòng & Trị bệnh

i) Phòng bệnh

Định kỳ vệ sinh, sát trùng chuồng trại bằng các loại thuốc sát trùng. Tiêm phòng đầy đủ vắc-xin theo khuyến cáo của cán bộ thú y. 

– Điều chỉnh lại tiểu khí hậu chuồng nuôi như giảm mật độ nuôi, tăng thông thoáng chuồng nuôi, lưu ý khi vận chuyển lợn, giảm các yếu tố gây stress, kiểm soát tốt bệnh tai xanh (PRRS), circo, cúm lợn,…

– Thường xuyên bổ sung vào thức ăn đầy đủ dưỡng chất cần thiết giúp lợn khỏe mạnh, có sức đề kháng tốt.

Ngoài ra cũng nên tiến hành cùng lúc các biện pháp như cùng vào cùng ra, kiểm soát tốt tiểu khí hậu chuồng nuôi: nhiệt độ, ẩm độ, stress… Nước, thức ăn và kháng sinh điều trị luôn đầy đủ và sẵn sàng.

ii) Trị bệnh

Tách riêng lợn có biểu hiện bệnh để tiện theo dõi và chăm sóc, tránh lây lan sang những cá thể khác trong đàn.

Do Mycoplasma không có thành tế báo, nên các kháng sinh ức chế sự hình thành màng tế bào nên các kháng sinh thuộc nhóm beta – lactam như: Amoxicillin, Cefalexin, Ceftiofur  không diệt được.

Sử dụng loại kháng sinh nhạy cảm như: TulathromycinFlophenicol + Doxycyclin, Tiamulin, Tilmicosin… Sử dụng theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

Kháng viêm: KetoprofenDexamethasone, Long đờm, dãn phế quản: Bromhexin

Trợ sức trợ lực: Gluco+K+C, Butaphosphan + cyanocobalamin

Team channuoi.vn

Kết nối với Chăn nuôi VN:

Share This Post

Post Comment