Phương pháp xác định tuổi và khối lượng của trâu

1. Xem răng định tuổi trâu

Trong chăn nuôi trâu, việc xác định tuổi rất quan trọng. Nó cho phép ta phân loại trâu, chọn trâu theo các mục đích khác nhau.
Trâu có 32 răng, trong đó có 8 răng cửa và 24 răng hàm. Hàm trên không có răng cửa.
Người ta có thể xác định được tương đối đúng tuổi của trâu khi căn cứ vào sự biến đổi của bộ răng, như: sự xuất hiện và bào mòn răng cửa giữa, sự thay thế răng sữa bằng răng trưởng thành, sự thay đổi hình dạng mặt phía trên của răng trưởng thành, sự xuất hiện răng hàm trưởng thành và sự thay thế răng hàm sữa bằng răng hàm trưởng thành.
Việc xem răng định tuổi bảo đảm độ chính xác cao hơn (sai số 0,5 đến 1 tuổi) khi trâu được từ 2 đến 5 năm tuổi so với trâu già (sai số có thể từ 1 đến 2 tuổi).
Muốn xem răng định tuổi trâu thì phải căn cứ vào 3 thời kỳ: mọc răng, thay răng và mòn răng.
– Mọc răng: bê mới đẻ đã có 2-3 đôi răng cửa sữa giữa, sau 20 ngày đã có đủ 8 răng cửa sữa. Ở nghé, hiện tượng mọc răng diễn ra chậm hơn, phải một tuần sau khi đẻ nghé mới có 2 đôi răng cửa sữa giữa và phải 2-3 tháng sau mới có đủ 8 răng cửa sữa.
– Thay răng: khi trâu, bò đạt tới tuổi nhất định thì răng sữa được thay bằng răng vĩnh cửu. Trâu thay răng chậm hom bò.
Trình tự thay các răng cửa hàm dưới của trâu như sau:
– Vào khoảng 3 tuổi: thay 2 răng cửa sữa giữa.
– Vào khoảng 4 tuổi: thay 2 răng cửa sữa cạnh.
– Vào khoảng 5 tuổi: thay 2 răng cửa sữa áp góc.
– Vào khoảng 6 tuổi thay 2 răng cửa sữa góc và đủ 8 răng cửa trưởng thành.
– Mòn răng: từ 6 tuổi trở lên, muốn xác định tuổi trâu thì phải căn cứ vào độ mòn của răng vĩnh cửu.
– Lúc 7 tuổi: tất cả răng cửa đều mòn, 2 răng cửa giữa có vết sỉ tinh dài.
– Lúc 8 tuổi: 2 răng cửa giữa sỉ tinh hình chữ nhật, 2 răng cửa cạnh sỉ tinh hình vệt dài.
– Lúc 9 tuổi: 2 răng cửa giữa sỉ tinh gần vuông, 2 răng cửa cạnh sỉ tinh hình chữ nhật, 2 răng cửa áp góc sỉ tinh hình vệt dài.
– Lúc 10 tuổi: 2 răng cửa giữa sỉ tinh gần tròn, 2 răng cửa cạnh sỉ tinh hình vuông, 2 răng cửa áp góc sỉ tinh hình chữ nhật, 2 răng cửa góc sỉ tinh hình vệt dài.
– Lúc 11 tuổi: 2 răng cửa giữa sỉ tinh tròn hẳn, 2 răng cửa cạnh sỉ tinh gần tròn, 2 răng cửa áp góc sỉ tinh hình vuông, 2 răng cửa góc sỉ tinh hình chữ nhật.
– Lúc 12 tuổi: 2 răng cửa áp góc sỉ tinh tròn hẳn.
– Lúc 13 tuổi: 2 răng cửa góc si tinh tròn hẳn.
– Lúc 14 tuổi: các răng cửa bắt đầu hở và nhìn thấy rõ chân răng.
Tuy nhiên, sự mọc răng, thay răng và mòn răng phụ thuộc vào giống, thức ăn, cách nuôi dưỡng, tình trạng sức khoẻ… Vì vậy, cần xem xét cụ thể các yếu tố đó để nâng cao độ chính xác.
(Ở bò, sự thay răng và mòn răng diễn ra sớm hơn khoảng 1 năm).

2. Xác định khối lượng của trâu

Dĩ nhiên cách xác định khối lượng chính xác nhất là dùng cân đại gia súc (cân cơ, cân điện tử).
Trong thực tế điều này khó thực hiện. Sau đây là phương pháp xác định khối lượng bằng việc đo một số chiều và tính theo công thức (với sai số 5% và chỉ áp dụng cho trâu từ 2 tuổi trở lên).


Khối lượng (kg) = 88,4 X VN2 X DTC
Trong đó:
VN: vòng ngực – chu vi mặt cắt đằng sau xương bả vai (tính bằng m).
DTC: dài thân chéo – chiều dài từ mỏm xương bả vai đến điểm tận cùng của xương ngồi (tính bằng m).

Có thể dùng bảng tra sẵn để biết khối lượng cơ thể.
Một số nước có sản xuất loại thước dây, khi đo các chiều là có thể đọc ngay được kết quả về khối lượng cơ thể.

Team channuoi.vn

Kết nối với chúng tôi!
Group: Hội chăn nuôi vịt: https://www.facebook.com/groups/196259678324708/
Đăng ký kênh YOUTUBE HỘI CHĂN NUÔI